Dyslexie en dyscalculie bij cognitieve capaciteitentests

Voor deelnemers met dyslexie of dyscalculie kunnen assessments met cognitieve capaciteitentests extra uitdagend zijn. Vooral onderdelen waarbij taal of cijfers een rol spelen, zoals analogieën, verbaal redeneren of cijferreeksen, kunnen lastig zijn. Ook het lezen van instructies bij andere testonderdelen kan vertraging veroorzaken en het tempo beïnvloeden.

Verschillende manieren waarop bureaus hiermee omgaan

Assessmentbureaus hanteren uiteenlopende aanpakken. Sommige geven extra lees- en voorbereidingstijd, mits de deelnemer dit van tevoren aangeeft. Andere volgen het principe dat je ‘in het echte werk’ ook geen extra tijd krijgt en maken tijdens het assessment geen uitzonderingen.

Bij SLIM Assessments sluiten we aan bij het NIP (criterium 1.2.6, AST-NIP), dat stelt dat psychologen rekening moeten houden met specifieke individuele kenmerken, zoals dyslexie of dyscalculie, zodat de uitslag niet onbedoeld beïnvloed wordt en de validiteit en betrouwbaarheid behouden blijven [3]. In de volgende sectie lees je hoe wij deze richtlijnen in de praktijk toepassen bij onze assessments.

Onderzoek naar dyslexie en dyscalculie bij cognitieve capaciteitentests

Onderzoek laat zien dat dyslectische medewerkers niet per se lagere cognitieve capaciteiten hebben, maar dat bepaalde tests hen onevenredig kunnen benadelen. Dyslectici scoren lager op verbaal redeneren en verwerkingstijd, maar niet op non-verbaal redeneren [1]. Extra tijd kan prestaties normaliseren; onder tijdsdruk scoren dyslectici lager, maar met extra tijd zijn scores vergelijkbaar met niet-dyslectici [2].

Conclusie: zonder passende aanpassingen kan het potentieel van dyslectische medewerkers onderschat worden, vooral bij taal- en snelheidsintensieve tests.

Onze aanpak

Selectieassessments (high-stakes)

Bij selectie– en potentieelassessments met een selecterend karakter (high-stakes) krijgen deelnemers 20% extra tijd op verbale onderdelen wanneer snelheid of taaltechniek niet kernrelevant is voor de functie. Voor numerieke onderdelen geldt dit hetzelfde bij dyscalculie. Hiervoor vragen we een officiële verklaring, zodat we zeker weten dat de aanpassing passend is en volledig in lijn met de NIP-richtlijnen. We hanteren geen aparte normgroepen, omdat de extra tijd en hulpmiddelen de meetwaarde van de test niet veranderen. Zo blijven de uitslagen vergelijkbaar met de algemene normgroep en conform het NIP.

Ontwikkelassessments

Bij ontwikkelassessments zijn extra tijd en hulpmiddelen standaard beschikbaar voor deelnemers die aangeven last te hebben van dyslexie of dyscalculie, zonder dat een officiële verklaring nodig is. Ook hier gebruiken we geen aparte normgroepen, zodat de testuitslagen eerlijk en vergelijkbaar blijven met de algemene normgroep, volledig conform het NIP.

Tips voor deelnemers met dyslexie of dyscalculie bij cognitieve capaciteitentests

Om ervoor te zorgen dat dyslexie of dyscalculie je testresultaten niet beïnvloedt, kun je zelf alvast een paar dingen doen. Oefen met de tests zodat je vertrouwd raakt met de opzet en structuur; dit vermindert spanning, die dyslexie kan verergeren. Geef je beperking tijdig bij ons aan, bij voorkeur enkele dagen van tevoren of direct bij de start van de assessmentdag, zodat de psycholoog er rekening mee kan houden.

Bij high-stakes assessments is het belangrijk om een officiële verklaring van dyslexie of dyscalculie alleen mee te nemen op de dag zelf. Stuur deze verklaring niet van tevoren op, zodat je privacy volledig beschermd blijft en de gegevens alleen gebruikt worden voor het doel van het assessment.

Conclusie

Bij SLIM Assessments zorgen we ervoor dat dyslexie en dyscalculie geen oneerlijk nadeel opleveren bij cognitieve capaciteitentests. Onze aanpak is erop gericht dat deelnemers hun vaardigheden getrouw kunnen laten zien, terwijl de uitslagen betrouwbaar en vergelijkbaar blijven met de algemene normgroep.

Wil je meer lezen over onze werkwijze of weten hoe onze assessments precies verlopen? Klik hier voor meer informatie.

Bronnen

[1] Ackerman, P. L., Dykman, R. A., & Gardner, L. (1990). Adult dyslexics: Cognitive and academic performance. Journal of Learning Disabilities, 23(3), 178–188.
[2] Elliott, J. G., & Grigorenko, E. L. (2014). The Dyslexia Debate. Cambridge University Press.
[3] Algemene Standaard Testgebruik NIP (AST-NIP), criterium 1.2.6: Toepassing psychodiagnostische instrumenten bij cliënten met specifieke individuele kenmerken.